Kuru Tutarak GSYH'yi Yükseltmek
TÜİK, 2024 yılı GSYH’sini, büyüme hızını ve kişi başına gelirini açıkladı. Bunları ve ayrıntılarını geçen yıl verileriyle karşılaştırarak analiz edelim. Önce bir tablo sunalım (tablodaki veriler için kaynak: TÜİK, Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2024 ve TÜİK, Yıllık Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2023 Bültenleri.)
Buna göre 2024 yılındaki ortalama yıllık yüzde 3,2 oranındaki büyümeye üretim açısından baktığımızda bu büyümenin başlıca inşaat, net vergi (dolaylı vergilerdeki artışlar) ve finans sektöründeki büyümeden kaynaklandığını, sanayi sektöründe çöküş yaşandığını, tarım kesiminin de neredeyse hiç büyüyemediğini görüyoruz. Bu görünüm bize ekonominin deprem inşaatları, özellikle hane halkının kredilere dayalı tüketimi (finans sektörüne katkı açısından) ve dolaylı vergilerdeki büyük artışlar eliyle büyüyebildiğini gösteriyor. Türkiye’nin potansiyel büyümesini yüzde 4,5 – 5 olarak alırsak 2024 büyümesinin potansiyelin altında kaldığını görebiliriz.
2023 yılında yaşanan büyük
tüketim patlamasının (yüzde 13,5 oranındaki artış) 2024 yılında
tekrarlanmadığını tablodan görebiliyoruz. Devletin nihai tüketim harcamalarında
ve toplam yatırım harcamalarında da gerileme söz konusu olmuş. Bu gerileme, orta
sınıfın kaybolması, ücretli kesimin büyük bölümünde ücret artışlarının
enflasyonun gerisinde kalması, enflasyonla mücadele çerçevesinde uygulanan
tasarruf önlemlerinin sonucunda ortaya çıkmış görünüyor. İhracatın 2023’de
yaşadığı azalmadan yeniden artışa dönmesi ve ithalatın azalmaya geçmesi cari
açığın düşürülmesi açısından umut verici olsa da bunlar aslında büyümenin düşük
çıkmasının da nedenleri arasında bulunuyor.
Gelelim GSYH’nin ve kişi başına
gelirin dolar bazında artış öyküsüne. Bunun enflasyon ve kur oranlarına bağlı
bir illüzyon olduğuna daha önce birkaç kez değindim. Yine aynı durumla karşı
karşıyayız. 2024 yılı cari fiyatlarla (enflasyondan arındırılmamış) GSYH’si
2023 yılına göre yüzde 63,5 artarak 43.411 milyar Türk Lirasına ulaşmış. Bunu
32,8 olan ortalama kura bölünce karşımıza 2023 yılına göre dolar bazında yüzde
17 oranında artmış 1.322 milyar dolarlık bir GSYH büyüklüğü çıkıyor.
Normal koşullarda bir ülkede
paranın iç değer kaybı (enflasyon) ile dış değer kaybının birbirine çok yakın
olması gerekir. Eğer Türk Lirasının dış değer kaybı da iç değer kaybı kadar
(yüzde 58,5) olsaydı bu durumda 2024 yılında kur (23,5 x 1,585 =) 37,25
olacaktı. Bu durumda da dolar cinsinden GSYH (43.411 / 37,25 =) 1.165 milyar
dolar, kişi başına gelir de 13.610 dolar olarak bulunacaktı.
Yaptığımız bu hesaplama da tam
olarak doğru değil çünkü 2023 yılının USD/TL kurunun doğru olduğu varsayımına
dayanıyor. Oysa USD/TL kuru yalnızca 2023 yılından önce de baskılanıyordu.
Baskılama 2021 yılından itibaren çok daha fazla oldu. Düzeltmeyi geriye doğru
giderek yaparsak dolar cinsinden GSYH daha da düşük çıkacak. Buna karşılık yüzde
20 – 25 dolayında olduğu tahmin edilen kayıt dışı ekonomiyi de bu hesaba
eklersek o zaman 1.165 milyar dolarlık GSYH makul bir düzeyi ifade eder hale
geliyor.
Burada değinmemiz gereken bir
nokta da kişi başına gelir hesabı. GSYH hesaplanırken Türkiye’de iş yapan,
ücretle çalışan, üretime katkıda bulunan sığınmacıların bu katkıları GSYH
hesaplamasına katılıyor, buna karşılık GSYH’den kişi başına geçilirken bu
kişiler nüfusta sayılmıyor. Sığınmacıları 3 milyon kişi olarak kabul eder ve
bunları da dâhil ederek 2024 yılının kişi başına gelirini hesaplarsak (1.165 / 88,6
=) 13.148 dolarlık bir değere ulaşırız.
Özetle söylemek gerekirse 2021
Eylülünden itibaren önce kur korumalı mevduat hesaplarıyla sonra da yabancı ve
yerli carry trade ile enflasyonun oldukça altında tutulan USD/TL kuru GSYH ve
kişi başına gelirin dolar cinsinden olması gerekenin oldukça üzerinde
görünmesini sağladı.
İllüzyon ile başkalarını
kandırmak eğlencelidir ama bu illüzyona kendimiz de inanır ve ekonomi
politikasını buna göre ayarlarsak işin eğlenceli yanı kalmaz.
Hocam tamam da bu duzen hic patlak vermiyor oyle ya da boyle maaslar dolar bazinda artiyor surekli. Neden bu hukumetin yaptigini diger ulkeler yapmiyor?
YanıtlaSilYapan ülkeler var. İran mesela aynı illüzyonu yapıyor.
SilKuru sabit tutmayı başardığınızda ülkeye döviz giriyor. Çünkü gelenlerin aldığı yüksek TL faizi, kur sabit kaldığı için dolar faizine dönüşüyor. Böylece dolar giriyor dolar girdikçe kur da yükselmiyor. Herkes mutlu. Bir çeşit Ponzi oyunu. Ne kadar giderse artık.
GERÇEKLER ACIDIR MİLLETİ KANDIRMAK TATLIDIR KANMAYAN VATAN HAİNİDİR!!!!!!
SilHocam sizce önümüzde ki aylardan itibaren istikrarlı bir biçimde oluşabilecek reel faizin negatif olmasının kısa ve orta vadeli ne gibi etkileri olabilir ?
SilTüm kurumlar tek bir yönetimin elinde olduğu sürece bir patlak olmaz. Mesela kur krizi yaşanırken aslında kkm gibi bir şey çıkartmak ve bu araç çıkarıldığında doviz satısı ile algı yaratmayı ancak tüm her şeye hakim bir yönetim yapabilirdi. Eğer tüm her şeye hakim bir yönetim olmasaydı kkm yasal olarak bile çıkarılamayacak bir araç olabilirdi. Peki noldu evet kur krizi o zaman engellendi. Büyük bir ani kriz çıkmadı ama servet eşitsizliğine katkı sağladı. Akut krizler engellense de kronik sonuçları var. 2001 krizi sonrası 2004 yılına giderseniz bambaşka bir ortam görürdünüz ama şu anda 2022 ile 2025 arasında bambaşka bir ortam yok. Her şey yavaş yavaş gerçekleşiyor bence
Silİran ı daha iyi araştırmanızı tavsiye ederim, swift çalışmıyor, kambiyo rejimi çok sıkı , yabancının İran a girmesi mümkün değil , son 5 ayda İran riyali yüzde 50 değer kaybetti ve kimse memnun değil
SilSizce ne kadar gider mahfi hocam?
Silİşte azcık ekonomi bilince böyle oluyor. Diğer ülkeler niye yapmıyormuş maaşlar dolar bazında artiyormus. Evladım yediğin içtiğin şeyler dolar bazında artmıyor rahat ol olur mu
SilHocam ücretlilerin gelir vergisi dilimleri geçmiş yılları düşünerek yeniden değerleme oranında güncellenmediği için çalışanlar brüt maaş anlamında güya yüksek maaş alıyor görünüyor. Ama ödediğimiz gelir vergisi geçmişe göre oransal olarak artmış oluyor. GSYİH hesaplanırken brüt maaşlar dikkate alınıyorsa kişi başı gelir cebimize girenden yüksek çıkıyor demektir. Burda da bir ilüzyon yok mu?
YanıtlaSilKeşke illüzyon burada olsaydı.
SilBüyüme filan yok. Enflasyon en az yarı yariya düşük hesaplaniyor kurlar sürekli baskilaniyor diğer kalemler de üzerinde oynamalar yapılıyor. Türkiye cok net stagflasyonda en az 1 yildir. Yani % 3.2 büyümüş müş yerseniz. Turkiye 2024 te % 1 ila 1.5 lik büyüme yani neredeyse yatay ivme göstermiştir. Bir şahsın talimatlariyla veriler manipüle ediliyor. Türkiye yıllardır somut büyüme yaşamıyor. Ben naçizane bu yönetenlerin dünya elips şeklinde dese inanmam düşünün. Benim nazarımda israil bile daha guvenilir.
YanıtlaSilHocam bu tablo şahlandığımızın göstergesidir.
YanıtlaSilHaklısınız. Tek sorun biz at değiliz.
Sil:))
SilHocam merhabalar. Bloğunuzda kitaplarım bölümünde kitapların sırayla okunması önerisi var. Burada ekonomi okuyanlar bölümünü bitirenler ekonomiye ilgi duyanlar kısmında ki kitapları okusa faydalı olur mu yoksa gerek yok mudur hocam? Yazınız için ayrıca çok teşekkür ederim
YanıtlaSilKesinlikle olur. Yıllardır bana gelen okur mektupları hiç ekonomi okumamış olanların bile benim kitaplarımı anladıklarını yazıyor.
SilÇok teşekkür ederim hocam
SilHocam potansiyel büyüme yüzde 4,5 – 5 , 2010 larda kalmış bir rakam,günümüzde bunun 3-4 geçmesi mümkün değildir.
YanıtlaSilBen hesabı uzun yıllar ortalamasına göre 1923'den bugüne kadar alıyorum.
SilKişi başı milli gelir yükseldiyse her şeyden önce bunun maaşlara yansıması gerekir. Eğer maaşlara yansımamışsa ya kişi başı gelir yükselmemiştir ya da sadece küçük bir zümre için yükselmiştir. (Pastadaki en büyük payı onlar almış, halk ise bundan nasibini alamamış demektir) Hem milli gelirin yükselip hem de maaşlara enflasyonun bile altında zam yapılması, ülkedeki gelir adaletsizliğinin ne derece hat safhada olduğunu kanıtlamaktadır. Bu yüzden halkı ilüzyonla oyalamaya çalışmak beyhude bir çabadır. Çünkü insanlar zaten çarşıya pazara çıkıp hayatın gerçeklerini bizzat deneyimleyerek her şeyin farkına varmaktadırlar.
YanıtlaSilDoğru.
SilBir taraftan kişi başı milli gelir yükseliyor bir taraftan da yılın 2. ayında asgari ücret açlık sınırının altında kalıyor. Bu ne yaman çelişkidir böyle anlayan turp yesin.
YanıtlaSilİlki illüzyona, ikincisi gerçeğe açık.
Sil
YanıtlaSilDevrim Akyıl, Emre Alkin dışında herkes her şey normalmiş gibi davranıyordu. Halbuki hem fiyatlarda hem de maaşlarda en az 2 katlık bir balon var.
Fiyatlar İsviçre, maaşlar İtalya oldu. Deval olmadan bu iş düzelmez. Bugün 60'a çekilse keşke dolar kuru.
Bir zahmet Enag da hesaplasa bu rakamlarıda kararıda millet verir.
SilDüşük rakamları 2 ile çarpın yüksek rakamlarıda 2 ye bölün hesap ortaya çıkar.
SilHocam illüzyon eğlencesi bir hokkabazlık alametimi?
YanıtlaSilHokkabazlık, illüzyonistliğin Türkçesi.
SilDünyadaki payımız yüzdelik olarak ne kadar oldu acaba, belli oldu mu?
SilHokkabaz ile ilizyonist aynı şey değil hocam. Hokkabaz bilinen basit temelli eğlenceli numaraları yapar, ilizyonist işe daha profesyonel yaklaşıp gözalıcı numaralar yapar.
SilDünyadaki payımız açıklanan GSYH'ye göre % 1,1, benim hesabıma göre % 1.
SilHocam bu Ponzi Dolandırıcılığı değil mi?
YanıtlaSilTam olarak değil çünkü buradan maddi bir çıkar sağlamıyor devlet sadece görüntüyü düzeltiyor. Motoru iyice eskimiş bir araba düşünün. Kaporta elden geçirilip boyanmış ve yeni gibi yapılmış olsun. Bu, arabayı iyiymiş gibi gösterir ama aslında araba iyi durumda değildir.
SilMotor patlak verdiginde o guzel arabayi kimse almaz, yani kacan kacsin..
Silkişi başı dış borç 2024 itibariyle 6.100 dolar, düzeltilmiş enflasyona göre kbmg 8.668 dolar olsa bile bakın kasa da para kaldı. Adam başı cebimizde 2.568 dolar kaldı.
YanıtlaSilBu da şaşı bak şaşır isimli ilizyon numarasıdır.
😀
SilHocam MB güvercinleşiyormu?
YanıtlaSilMerkez Bankası, ne güvercin, ne şahin. O bir bülbül, altın kafeste bir bülbül.
Sil😀
SilHocam yazılarınızı yayınlamadan önce ChatGPT vb. araçları atıp fact-check ve apolitik 'objektiflik' analizleri de yaparsanız biz de boşa vakit kaybetmemiş oluruz okurken.
YanıtlaSilChatGPT benden daha fazla politik olabilir.
SilKişi başına gelir yıllık 15 bin 463 dolar ise istenildiği gibi 3 çocuklu yani 5 kişilik bir aile için bu rakam 77 bin 315 dolar olmalıdır. Bunu güncel dolar kuru ile çarptığımızda 2 milyon 823 bin 544 lira yapar. 12'ye böldüğümüzde ise 5 kişilik bir ailenin evine girmesi gereken aylık gelir 235 bin 295 lira olmalıdır. Buna göre Cumhurbaşkanı maaşının 238 bin lira olduğunu düşündüğümüzde 5 kişilik her ailenin evine 1 Cumhurbaşkanı maaşının girmesi gerekmekte fakat gerçekte böyle olmamaktadır. Ya da profesör maaşının 96 bin 374 lira olduğunu düşündüğümüzde ve her ailedeki karı kocanın ikisinin de profesör olduğunu varsaydığımızda (buna rağmen) yine de 235 bin liraya ulaşamadıklarını görürüz. Artık kişi başına gelirin ne kadar gerçekçi olduğunun hesabını varın siz yapın.
YanıtlaSilHocam hesapta yanlışınız var.
YanıtlaSilNerede yanlış. Yazarsanız sevinirim.
SilHocam iyi geceler. 58,5% enflasyon oranı ile hesap yaparken , dolar kurunu da 58,5 TL yazmışsınız.Ben yanlış mı anladım acaba.
SilEğer Türk Lirasının dış değer kaybı da iç değer kaybı kadar (yüzde 58,5) olsaydı GSYH dolar cinsinden (43.411 / 58,5 =) 742 milyar dolar olurdu. Bu kısımda gördüm hocam, ya da bir şey kaçırıyorsam açıklayabilir misiniz?
Sil2023'teki ortalama döviz kurunu, 2024'teki ortalama enflasyonla düzeltmeniz, ondan sonra dolar kuru bazında GSYİH değerini, 43.411/yeni kur olarak hesaplamanız gerekiyor diye düşünüyorum.
SilAslına bakarsanız 2023 kuru da düşük tutulmuş bir kur 2022'de. Hatta geçmişte de düşük tutulduğu yıllar var. Bunlar üst üste konulup bakılırsa hesap doğru ama kafa karıştırıyor. O nedenle sizin söylediğinizi yapıp 2023 kurunu doğru kabul ederek onu 2024 enflasyonuyla düzeltip yeniden hesaplayarak yazıyı yeniledim. Teşekkür ederim.
SilMerhaba Hocam,
YanıtlaSilKurun kaç yıldır, nasıl, ne kadar tutulduğu konusunda bilgimiz yok. Ne nereye ne kadar yansıdı anlamak mümkün değil. Sonunda da mutlaka tam olarak yansıyacak.
Teşekkürler
2009 dan bu yana zaman zaman tutuldu. 2022 den bu yana sürekli tutuluyor.
SilHocam merhaba 2022den beri tutuluyor, peki kur ne zaman gerçek değerine döner, ayrıca petrol varil fiyatı ne olursa olsun 72 usd / varil veya 110usd / varil akaryakıta bu kadar zam yapılması nedeni nedir. Teşekkürler
SilTürkiye, dolar bozdurup TL mevduat yapanlara ya da Türk tahvillerini alanlara dolaylı yoldan dünyanın en yüksek dolar faizini verdiği sürece bu devran sürer.
SilBunu sadece parasini katlamak icin yapan ve distan para getiren kisi veya sirketlerin orani (maddi boyuttan) bilinmekte mi?
SilNeyi beslersen onu büyütürsün
YanıtlaSilDediklerinizde gerçeklik payı olabilir ve size hak veriyorum Türkiye çok daha iyi yere hak ediyor daha doğru politikalar üretilmelidir ancak bu Türkiye’nin şuanın değerini küçük olduğu anlamına gelmez. Türkiye’nin ekonomik yapısını küçümsemeyelim lütfen. Zira Türkiye basit bir ülke değil.
YanıtlaSilNeden 58.5'e böldünüz onu anlamadım...Ortalama kur %58.5 artsaydı dolar 37.4'e yükselecektir buna bölmeniz gerekmiyor mu?
YanıtlaSilAslına bakarsanız 2022 ve 2023 kuru da düşük tutulmuştu. Hatta geçmişte de düşük tutulduğu yıllar var. Bunlar üst üste konulup bakılırsa 58,5'e bölme hesabı doğru ama kafa karıştırıyor. O nedenle 2023 kurunu doğru kabul ederek onu 2024 enflasyonuyla düzeltip yeniden hesaplayarak yazıyı yeniledim. Teşekkür ederim.
SilPEKİ HOCAM KURU NE İLE TUTUYORUZ.
YanıtlaSilAkıl ve sağduyuyla tutuyoruz.
SilÖnce KKM sonra carry trade ile.
SilMAHFİ HOCAM SİZ MALİYECİMİSİNİZ, YOKSA IKTISATÇIMI.SONUÇTA MALİ POLİTİKADANDA, PARA POLİTİKASINDANDA, ÇOK İYİ ANLIYORSUNUZ.
YanıtlaSilBenim okuduğum dönemde Mülkiye'de bölümün adı İktisat ve Maliye Bölümü idi. İktisat dersleri de maliye dersleri de okutulurdu. O nedenle şimdinin iktisat ve maliye dallarında ÇAP yapmak gibi idi. Bunlara ek olarak hukuk dersleri ve siyaset bilimi ve sosyoloji de okuduk. O nedenle bizim aldığımız eğitim sosyal bilimlerin neredeyse bütün alanlarını kapsıyordu.
Sildövizi tutarken, bir patlama YAŞARMIYIZ HOCAM.
YanıtlaSilPatlar,söner,kadim döngü bu.
SilBıçak sırtı bir dengedeyiz.
SilBıçağın sırtı değil, keskin tarafında dengedeyiz. Çünkü bu denge hali bile canımı acıtıyor.
SilHOCAM yıllar önce bir sözünüz vardı.avrupa birliği türkiye yi alır gibi yapıyor ama almıyor, bizde girer gibi yapalım ama girmeyelim.ordinaryüs olacak insansınız.
YanıtlaSil"bizde girer gibi yapalım ama girmeyelim" yilin yorumu :D
Sil😀
SilBu 2010'lu yıllar için geçerli bir söz.Şimdi ne AB alır gibi yapıyor, ne biz girer gibi yapıyoruz.O konu biteli çok oldu.
SilGeçen bir soruya verdiğiniz yanıtta dolarda bir maldır alınır ve satılır demiştiniz.dolar tutulduğuna göre kar eden kim zarar eden kim HOCAM.
YanıtlaSilDolarlarını bozdurup TL mevduata girenler çok kazandı.
SilMAHFİ HOCAM fenerbahçede dolara BENZIYORMU.birileri tarafından tutuluyor gibi.tutmasalar şampiyon olacak gibi.
YanıtlaSilÖNCE KKM, SONRA CARY TRADE , SONRASINDA NE VAR HOCAM.
YanıtlaSil1994 ve 2001 senelerinde olduğu gibi TLyi baskı altında tutmak sonunda bir sabah aniden kurları olması gereken yere zıplamasına sebep olur.
SilSonrası biraz karışık.
Silhalkın genelinde dövizin YÜKSELMESİ İÇİN bir beklenti var HOCAM.nedeni ne olabilir HOCAM.
YanıtlaSilKurun gerçek durumu yansıtmaması.
SilHocam önce KKM ile sonra da carry trade ile dolar baskılanmasaydı, şu anda dolar 58.5 lira mı olurdu? Doğru mu anladım?
YanıtlaSilDaha öncesi de var. Türkiye, aslında uzun süredir kuru tutuyor. Eğer geçmişi de hesaba katarsak dolar kuru bugünkü düzeyinin çok üzerinde olurdu. Doğru anlamışsınız.
SilSgk ithalati zorunlu ilaçları AB den 74.72 tl kuru ile alıyor artık. Euro 74 75 tl ise dolar da 71 72 tl olmalı demek ki. Birikimli enflasyon un gereğidir bu kur değeri. Olmadi gereken optimum yerdir.
SilTrump, Ukraynanın gelirinin yarısına göz dikti ve Biden'ın verdiği 350 milyar doları hatta daha fazlasını geri almak istiyor. Savaşta kimin haklı olup olmadığının hiç bir önemi yok olaya tamamen ticari mantıkla bakıyor. Bu, Ukrayna halkının gelecek nesillerine ipotek koyulması ve Ukrayna'nın sömürülmesi demek. Zelenski neden bunu kabul etsin? Zelenski başta Nato olmak üzere güvence istiyor. Kendilerine saldıran tarafın Rusya olduğunu ve şehirlerin maddi kaybının da Rusya'nın karşılaması gerektiğini söylüyor. Fakat güvence yok. O halde bu durumda Zelenski Rusya ile anlaşsa daha karlı çıkar. İşte tam da bu noktada Türkiye'nin devreye girip (Putin'in kendisi gelmeyeceği için) Ukrayna ve Rusya Dış İşleri Bakanlarını barış anlaşması için hemen (bugün) Ankara'ya çağırması gerekir. Türkiye Ukrayna tarafına, Rusya'ya şunları söylemelisiniz diyerek süreçte bizzat aktif rol almalıdır ''Biz Nato'ya girmeyeceğiz çünkü bize güvence vermediler. Bugüne kadar kim ne aldıysa onundur. Sınırlarımızı çekelim ve barışalım. Barışı kabul edin çünkü Amerika Ukrayna'ya çökerse sizin için gelecekteki en büyük tehdit bu olacaktır.'' Rusya anlaşmayı kabul eder. Çünkü o da Amerika'nın Ukrayna'yı sömürmesini istemez. Sömüreceksek, ileride biz sömürürüz diye düşünür ve Amerika'ya sağ gösterip sol vurarak onu devre dışı bırakır. Trump da avucunu yalar. Böylece Trump'ın haklı haksız ayırımı yapmadan, savaş suçlularının tazminat ödemesini es geçip, zayıf olanı sömürme isteği de tamamen suya düşmüş olur.
YanıtlaSilUkrayna'nın Komedyen Başkanı, aptalca hayaller kurarak, yaptığı yanlışlarla, NATO'nun Rusya'yı yıpratma politikasının bir aracı oldu. Ülkesini savaşa sürükledi. Halkına ihanet etti. Ülkesinin yıkımına, perişan olmasına yol açtı. Şimdi görevi bitti, çöpe atılıyor.
SilNe yazık ki Ukrayna halkı da, o adamı Başkan seçmiş olmasını çok pahalı olarak ödedi. Milyonlarca Ukraynalı mülteci oldu, perişan oldu. Yüzbinlerce genç Ukraynalı, bir hiç için öldü, yüz binlercesi sakat kaldı. BBC'nin haberine göre, artık, 40'lı, 50'li yaşlardaki erkekler de askere alınıyor. Ülke, bütün altyapısıyla harabeye döndü.
Artık zararın neresinden dönülürse kârdır. Artık hayallere son verip, kayıplarını sineye çekip, ahmakça savaşlarına son vermelidirler.
Tabii ki Zelenskyy ve öbür sorumlular da yargılanıp ağır cezaya çarptırılmalıdır.
Konuya Türkiye'yi falan karıştırmak, yorumunuzun en komik kısmı.
Zaten Putin ile aşkımız çoktandır sona erdi. Artık "bekledim de gelmedin, hiç mi beni sevmedin" diye, şarkı bile söylemediğimizi de fark etmemişsiniz!
Osmanlı döneminden kalma bir söz vardır. "Kendisi muhtâc-ı himmet bir dede, nerde kaldı gayrıya himmet ede"!
Buradaki maksat Trump'ın sömürgeci anlayışını devre dışı bırakmaktır. Bu arada Zelenski'yi suçlamışsınız fakat bağımsız bir ülkenin özgür kararlarına karışmak isteyen Rusya. Saldıran taraf da Rusya'dır.
SilTurkiye kac yildir batacak diyorsunuz hep ama batmadi. Niye? Ne zaman batacak bu ulke?
YanıtlaSilÜlkeler batmaz vatandaşları batar!
SilÜlkeler şirketler gibi batmaz, bunun yerine halkı fakirleşir , borçları artar ve istedikleri ( daha önce yaşadıkları) hayat kalitesini yaşayamaz ve mutsuz olurlar...
SilHayatımda hiçbir zaman Türkiye batacak demedim. Çünkü ülkeler batmaz. Yukarıda, arkadaşımızın dediği gibi insanlar batar, şirketler batar ama ülkeler batmaz. Buna karşılık gerek coğrafi konumu gerekse doğal zenginlikleriyle çok daha iyi yerlerde olması gereken Türkiye'nin bugün olduğu yerde bulunması batmak değilse de kötü durumda olmak anlamına gelir.
SilO zaman bu gidisle ev fiyatlari 2-3 katina cikmaz mi bir kac yil icinde? 2001 gibi bir kriz olmazsa Istanbuldaki en ucuz daire 1 milyon dolar edecek yani o zaman oyle mi ??
YanıtlaSilDolarda düzeltme olmazsa öyle olur.
SilDolarda duzelme olur mu peki? Devletin ana amaci iyi finansal durumu, parasi veya genleri olanlari ulkeden ayrilmaya zorlayip bu topraklari yasanmaz hale getirip bu topraklari siradaki sahibine hazirlamaksa, istanbulaki en ucuz daire 1 milyon dolar olacaktir bir kac yilda diyebilir miyiz? Devletin amaci ne emin degilim ama sizce dolarda duzelme olur mu?
SilMutlaka olur. Ama Türkiye, dolar getirene ya da dolar bozdurana dünyanın en yüksek faizini verecek kadar kaynak bulduğu sürece bu durum devam eder.
SilÇok hızlıca ve yaklaşık değerlerle bir fert başına gelir hesaplaması:
YanıtlaSilNüfusun en yüksek gelir grrubundaki %10 luk dilim yaklaşık milli gelirin 1/3 ünü alıyor. Kalanı ise %90ı olarak 2/3 ünü paylaşıyor. Buna göre;
1322Milyar dolar milli gelir / 85.6 milyon nüfusta çıkan fert geliri = yaklaşık 15500USD iken...
Gelirin %33 ünü hüpleten en yüksek gelir gurubu olan %10 u ayıklayıp gerisine bakarsak, durum şöyle:
1322-440=882 %90lık nüfusa kalan, bunu nüfusa böldüğümüzde(72.6M) fert geliri = 12140USD yapıyor. Bunuda Mahfi Bey'in formülülü kurdaki (dış değer kaybı) ve enflasyondaki farkı(iç değer kaybı) denklemine sokarsak nüfusun %90 ı için aslında fert başına gelirin 6050 USD olduğu sonucuna varırız. Zamanla ortalaması muhakak bu seviyelerde olacaktır. Buna bir de göçmen sayısının hesaba katılması husunu eklersem rakam daha da düşer, o kadar da moralleri bozmayım ancak şunu ifade edeyim aslında doğru fert başına milli gelir(nüfusun 90% için) gerçekte 6000-7300 USD arası inişli-çıkışlı gezinmektedir. Buda ortalaması yaklaşık olarak 21000TL/Ay yapar. Doğru satınalma gücü karşılığı ile gerçekçi rakam bu yada buna yakın bir rakamdır aslında. Asgari ücretin 22000 olduğu düşünülürse asgari ücret ortalama ücret olduğu gibi aynı zamanda asgari ücret aslında fert başına düşen gelir olmuştur(Her 10 kişiden 9u için). Bu hesabı daha adil yapmak için en düşük gelir gurubunu da ayıklayıp, nüfusun %80 ninin durumuna baktığımızda tam olarak Fert başına gelir = Net Asgari ücret çıktığını görürüz. 6500 USD Nüfusun %80i için daha doğru ve gerçekçi rakamdır. Süper zengin ve fakir en uçtaki iki gurubu çıkararak ve iç-dış değer kaybı farkını dikkate alarak hesapladığımızda aynada görünen budur: 6500USD: Nüfusun %80i için fert başına milli gelir.
Kemal Saka
Hocam, enflasyonun da doğru hesaplanmaması, daha düşük gösterilmesi de tüm bu hesabı da etkiliyor aslında. Doğru (?) enflasyon ile reel GSYİH hesabı küçülecek, baskılanan kur yerine daha yüksek bir kur ile de USD cinsinen hem ekonominin hem de kişi başı gelirin daha düşük çıkacak olması? Burada da bir illüzypn olışuyor sanki ?
YanıtlaSilBurada önemli bir mesele var: GSYH cari fiyatlarla (yani enflasyondan arındırılmadan) alınıyor ve kura bölünüp dolar cinsinden GSYH bulunuyor. Yıllık ortalama enflasyon eğer 58,5 değil de örneğin 75 olsaydı o zaman cari fiyatlarla GSYH 43,4 trilyon TL değil 55,7 trilyon TL ve dolayısıyla 1,5 trilyon dolar çıkacaktı.
Sil2022'den beri dolar sürekli tutuluyorsa, o halde gerçek milli gelir hesabını da bu tarihten itibaren kümülatif olarak yapmak gerekir. Bu arada yine bu tarihten itibaren sığınmacı nüfusu gibi kişi başı milli geliri etkileyen diğer parametreleri de hesaba katmak gerekecektir. Aramızda ekonomi öğrencisi varsa bu çalışmayı hemen şimdi üşenmeden yapsın. Fakat sadece sonucu yazmasın detay da versin. Hangi verileri baz aldığını belirtsin. TL'nin iç ve dış değer kaybının eşit olması gerektiği gibi kullandığı metodolojiyi de yazsın.
YanıtlaSilDoğru.
SilHocam cevapların tümünü okuyamadım. Ancak varsa da ben görmediğim için belki tekrar olacak. Öncelikle emeğinize çok teşekkür ederim. Milli Gelirdeki sanal artışı çok net ve herkesin anlayabileceği biçimde göstermişsiniz. Bu yazıda sanıyorum ufak bir dalgınlığınız olmuş. Dolar kuru baskı altında olmasaydı ya da diğer deyişle enflasyon kadar artsa idi olması gereken kur rakamı 37 TL civarında olacak ve bu durumda Milli Gelir sizin hesapladığınız gibi 742 milyar dolar değil 1.165 milyar dolar civarında gerçekleşecekti. Bu takdirde de Kişi Başı Gelir 13.626 dolar olacaktı. Saygılarımla.
YanıtlaSilHakkı Bey 2023 kurunu doğru kabul edip üzerine 2024 enflasyonunu ekleyince dediğiniz gibi sonuç çıkıyor. Ben de yazıyı ona göre revize ettim ama aslında kur uzun süredir tutulduğu için GSYH'nin dolar cinsinden 1.165 milyar doların altında olması lazım. Buna karşılık kayıt dışı ekonomiyi de işin içine katarsak yine 1,1 trilyon doların biraz üzerinde bir yere geliyoruz.
SilMahfi hocam,
YanıtlaSilAktörlerin Hükümet, Merkez Bankası, İşveren, Hanehalkı olduğu bir oyun teorisinde mevcut ekonomik verilerimiz göz önüne alındığında Nash dengesi nasıl kurulması gerekir? Bu konuda bir yazı yazmanız mümkün mü?
Olası Nash Dengesi senaryonuzla ekonomide atılması gereken adımları daha net anlarız.
Ömer Bey çok önemli bir nokta vuruluyorsunuz ama Nash Dengesi kurulabilmesi için varsayımlardan birisi dengede yer alan aktörlerin aşağı yukarı dengeli konumlarda olması gerektiğidir. Bizde hükümet merkez bankasının da işverenin de üstünde bir karar verici konumdadır. Hatta zaman zaman hane halkları adına bile kararlar verebilmektedir. Böyle bir ortamda zorlamayla kuracağımız bir Nash dengesi bize doğru fikir vermez diye düşünüyorum.
SilMahfi hocam haklısınız. Ama varsayımsal olarak olması gereken ilişkiyi hükümetin siyasal ideolojisinden ayrı tutarsak normal bir ekonomik düzlemde ne yapılması gerektiği ortaya konulmuş olur. Böylelikle yapılan ile aslında yapılması gereken işleyiş göz önüne açıkça konulur. Aradaki fark siyasal otoritenin politik kararlarını ortaya koymuş olur.
SilHocam 1 ABD doları 1 TL olarak sabitlensin . Asgari ücret 22 bin dolar , en düşük emekli maaşı 14.469 dolar olur. Enflasyon ve faizler yüzde 5 ve altında kalır . Verileri çarpıtmaya gerek kalmaz . Sonuç ütopik mi distopik mi olur ?
YanıtlaSilTabi böylece cari işlemler açığımız da 200 milyar dolari bulsun degil mi. Harika bir çözüm. Bravo😂😂
SilHastane muayene ücreti ocak ayında artırıldı , enflasyona etkisinin çok olduğu görülünce şubat ayında düşürüldü . Verilerin etkisi görülecek .
SilHocam bu kur ne kadar daha böyle gidecek
YanıtlaSilEnflasyon yüksek, faiz yüksek iken böyle gider. Geçici gelen dövizlere ve dövizden dönen Türk Liralarına inanılmayacak kadar yüksek dolaylı döviz faizi ödemeye devam ettiğimiz sürece gider.
SilMilli gelir hesabı yapılırken ülkemizde 5 milyonu suriyeli,1 milyonu afgan ırak afrikalı yabancının yarattıgı ekonomik katkıda toplama giriyormu?Ve kişibaşı gelir hesaplanırken kayıtlı tc nufusumu esas alınıyor yani hasıla hesap edilirken 90 milyonun hepsi dahil kişibaşına bölerken 84 milyona mı bölünüyor?🤔
YanıtlaSilBu sığınmacıların üretime katkısı GSYH hesabına giriyor ama kendileri nüfusta sayılmadığı için kişi başı gelire geçilirken girmiyor.
SilHocam hükümet kuru tutuyor, ama halk ıslanıyor diyebilir miyiz?
YanıtlaSilBu mk kuru nasıl Bi kursa son 5 senede tl. 10 kat değer kaybetmiş hala baskilanan kur oluyor. Zenginler, çalışanların karın tokluğuna döviz bazlı 300 dolara çalışsın istiyor...
YanıtlaSilSuan 2 kati kazananlar en az kazanan ve 300 euroya gore daha mutsuz ve umutsuz..
SilHocam ,
YanıtlaSilDolar, hangi dönemde olması gereken değerindedir. Ve bugün ne olmalıdır ?
TL'nin dış değeri eğer iç değeri kadar değer kaybı (enflasyon) yaşamış olsaydı ki normal koşullarda böyle olması gerekir, bugün USD/TL kurunun 50 -55 TL dolayında olması gerekirdi.
SilMigroskop internette var.
Sil2020 yılı sayfaların da o günün fiyatları var.
5 yılda fiyatlar 10 kat artmış.
Dolar o şubat ayında 6 tl.
Bu durumda 60 tl olmalıydı.
15000 dolarlık gelirde bu durumda 10 bin doların altına düşer.
Türkiye'de kişi başı milli geliri en yüksek il Kocaeli (33620 dolar) en düşük il ise Şırnak (2595 dolar) Milli gelirde İstanbul'un Türkiye'ye katkısı ise %21.5. Dolayısıyla 5 İstanbul = 1 Türkiye etmiş oluyor.
YanıtlaSilhttps://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_iller_baz%C4%B1nda_ki%C5%9Fi_ba%C5%9F%C4%B1na_d%C3%BC%C5%9Fen_y%C4%B1ll%C4%B1k_mill%C3%AE_gelir
bileşik enflasyon formülü ile 2002-2024 arasında %1,688.42 toplam enflasyon oluşmuş .2002-2024 yılları arasında 23 yılda USD/TL oranı %2080 artmış burada enflasyonun 400% gibi USD den düşük gösterildiği gözüküyor enflasyon oranlarını tuik den aldım hesabı yz ya yapdırdım yani soru şu A-100.000 TL lik evin değeri tuik enflasyonuna göre %1,688.42 artıp 1.788 milyon TL mi olmuşdur B-USD/TL kur artışına göre 2.180 milyon TL mi olmuşdur veya C-2.180 TL den daha fazlamı olmuşdur? bence C şıkkı.
YanıtlaSilBence enflasyonda esnafların da büyük katkısı oluyor fakat artan fiyatlar sadece tl bazında artmıyor artık çoğu ürünün fiyatı Avrupa ile ve hatta ABD ile yarışıyor veya daha da fazla burada. Türkiye'de en avantajlı kesimlerden birisi de esnaflar. Çoğu siyasi partilere üye olabiliyorlar ekseriyetle de iktidar partilerine üye olup maliye ve ticaret bakanlığı veya tarim bakanlığı denetimlerinde siyasi güçlerini kullanabiliyorlar. Dahası senelerce çalışıp sosyal sigorta primini ödeyen vatandaşlar varken esnafların siyasi parti üyesi olması sebebiyle iktidar her seçim dönemi bu esnaflara prim affı getiriyor ve çok bedava bir şekilde emekli de oluyorlar. Diğer taraftan fırıncı esnafının kar marjına bakıyorum aslında çok az kazanıyorlar tane başına veya diğer esnaflar gibi kazıkçı değiller. 400 gramlık Basit bir susamlı yumurtalı ramazan pidesi 50 tl. Günde 100 den fazla satılıyordur ama hadi 100 tane satsın. 100 x 50 tl x 30 gün buradan 1.5milyon tl aylık gelir gibi gözüküyor ama maliyet fazla. Ha pideyi 50 kglık çuval unlardan yapıyorlar diyebilirsiniz çuval fiyatı 1600tl-2200 tl civarı yani 400 gramlık 125 tane pide 50 kg undan çıkar. Yani 24 çuval 50 kglık un lazım 3000 pide yapmak için. 50 kg un 2000 tl olsun ortalama. 2000/125= 16 tl. 1 yumurta sürsün kaliteli pide bu, 7 tl yumurta fiyatı eder 23 tl. 1 kg susam 200 tl. 1 pidede 10 gram susam eder 2 tl maliyet eder 25 tl. Şimdi bu fırıncı günde tanesi 12.5 tlden 200 gramlık 1000 ekmek ve 400 gramlık 100 tane de susamlı yumurtalı pide satıyor dolayısıyla aslında, kiraya normalize edersek sanki günde 350 susamlı yumurtalı pide satıyormuş gibi buradan 70000 tl şehir merkezinde dükkan kirası için, 7 tl de pide başına buradan maliyet geliyor ve pişirme gaz , su elektrik için de 6 tl maliyet biniyor eder 38 tl. Asgari ücretli sigortalı 4 eleman gücünde istihdam sağlasa 31000x4/(30×350)=11.8 tl buradan 38 tl +11.8=49.8 tl eder bu durumda ancak günde 1000 tane pide satarak kazanabilir ya da bir yumurtayı 5 pideye sürerek veya ürün çeşitlendirerek. Ama baklava işi öyle mi? Çok iyi kar bırakıyor kar marjı üretim maliyetinin 3 ila 4 katı. Nitekim pahalı baklavacılar hep siyasi parti üyesi. Dolayısıyla gsmh'yi ve kişi başı milli geliri baklava ile şişiriyorlar. 1400 tlye 1kg baklava mı olur. Günde 1 ton 2 ton satan kaç baklavacı var? Türkiye'de günde 1200 ton baklava tüketiliyormuş. 365 ile çarpınca 438binton. Baklava ne kadar pahalı gsmh ve kişi başı milli gelir o kadar yüksek. Ortalama kg 1000 tl olsun. Buradan yıllık sadece baklavadan gsmh'ye gelen tutar 438.000.000.000 TL edebilir. Uyanık Esnaf vergi vermez, pos cihazından sattığı ürünleri vergisi düşük kalemlerden göstertir, sgk primi ödemez , prim affından faydalanır, erken emekli olur, siyasi partiye üye olur ve sonra enerjiden sanayiye, araba vergilerinden, muayene sistemine basın açıklaması yapıp meclise yasa önerisinde bulunur eytden emekli olur.
YanıtlaSilDöviz cinsi kredileri kısmak niye simdi?
YanıtlaSilDüşük faizle döviz kredisi alıp TL'ye çevirip T mevduat yaparak yüksek döviz faizi elde etmeyi önlemeye çalışıyorkar sanırım.
SilHocam teşekkürler , kuru tutmanın bedeli sonuçta( en öneli faktör olarak) ülke borcu olarak karşımıza çıkacaktır. Bu açıdan bakarsak nasıl bir tablo var karşımızda veya bu politikanın yıllık maliyeti tahminan kaç USD ?
YanıtlaSilAçıklanan GSYH ile gerçek GSYH arasındaki fark kadar maliyeti vardır en azından.
SilDolarda duzelme ne zaman olur?
YanıtlaSilDolarda bir eğrilik yok.
SilHocam enflasyon ile kur birbirinden farklı hareket edemez mi? Teorik olarak mı hemen hemen aynı olması gerekiyor. Tabi kurun baskılandığını düşünüyoruz ama kurdan enflasyona geçişin 6 ay sürebileceğini söylüyorlardı.
YanıtlaSilEdebilir ama bu kısa sürer bizdeki gibi yıllarca sürmez. Yıllarca sürmesi için dışarıdan müdahale gerekir.
SilHocam, değerli bilgileriniz için teşekkürler, çok faydalı oluyor. Bir sorum olacak. Geçen ay yurt dışına ailece 3 kişi gittik. Bir başkent olmasına rağmen fiyatlar özellikle yiyecek ve içecek açısından, bizim fiyatların neredeyse yarısı idi.Bir başka deyişle biz Avrupa'ya göre iki kat daha pahalı oluyoruz. Bu durum turizm gelirlerini etkilemez mi? Zaten adımız şimdiden oldukça pahalı bir ülkeye çıkmış. Fiyatlar aşağı çekilemeyeceğine göre, euro/doların artmasını gerektirmeyecek mi?
YanıtlaSil2024'de etkilemedi bakalım 2025'de ne olacak?
SilOnemli olan dolar ve euronun baskilanması değil, Türk lirasinin değer kazanması.Bir ulkede Dolar ve Euro hergun artıyorsa o ülkede enflasyon düşmez. Dolar ve euronun artması herşeye zam gelmesi anlamına gelir ki dolar ve euronun TL karsisinda artmasını savunmak tam bir akıl tutulmasıdır. Akıllı bir ihracatci da zaten kur artisini savunamaz. Kurun artmasi hammadde fiyatlarını da artıracağı için ihracatçıya da zarar verir.
YanıtlaSilBaşlangıç (Inception) filminde gibiyiz. Dolar kuru, mülteci sayımız, enflasyon rakamları, say sayabildiğine her şey illüzyon. Filmdeki gibi rüyanın içindeyiz, hatta rüyadaki rüyanın içindeyiz. Ama bu rüya keyifli değil, bir karabasan gibi. İşin kötüsü ola ki rüyadan uyanırsak gerçekler çok daha can yakıcı...
YanıtlaSilYuksek maliyetlere ragmen faiz dusunce insaat sektoru canlanir mi?
YanıtlaSilDünya Bankası'nın Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) üzerinden 2023 verilerine göre verdiği tabloda Dünya ekonomileri arasında 11'inci sırada görünüyoruz. İtalya'nın önündeyiz misal oraya göre. Hatta hemen önümüzdeki Fransa ve İngiltere ile aramızdaki fark bile o kadar az ki; GSYİH-SAGP'yi %10 arttırmış olsak onları da geçip Dünya 9'uncusu olacakmışız. Bu illüzyon bu kadar kolay mı ve Dünya Bankası bunu algılayamıyor mu da böyle sahte bir paye veriyor bize?
YanıtlaSilDünya Bankası kendisi veri üretmiyor, bizim verdiğimiz verileri alıyor, bizdeki kuru alıyor ve hesabı ona göre yapıyor. Yani adamlar ülkeler için enflasyon, GSYH ve kur hesabı yapmıyorlar, biz ne veriyorsak onun üzerinden hesap yapıyorlar.
SilBizim cari fiyatlarla GSYH'de 17'nci SAGP ile GSYH'de 11'inci olmamız için bizde satılan mal ve hizmetlerin gelirimize göre çok ucuz olması lazım. Tıpkı bizde asgari ücretin dolara göre artıyor görünmesi gibi kuru düşük gösterdiğinizde her şey böyle görünüyor. Ama tabii istediğinize inanmak elbette sizin tercihiniz.
Son cümlenizde postanızı koydunuz madem... Hadi öyleyse ben de eteğimdeki taşları dökeyim, benim de içimde kalmasın Mahfi hocam.
SilCarry Trade dediğiniz ile KKM'yi toplasanız swap hariç rezervlerin yarısı ediyor artık. Enflasyon üzerinde faiz vermek kuru tutmak mı oluyor? Enflasyon üzerinde faiz verilmese daha mı şık olacaktı? Nasıl tutuluyor şu an bu kur? TCMB rezervlerini eksiye indirmek pahasına piyasaya dolar mı sürülüyor? Tezgah altından sopa gösterip birilerine zorla döviz mi bozdurtuluyor? Döviz büfesine yaklaşanı fişleyen "muhaberat ajanları" geceleri birilerini falakaya mı çekiyor.
TL'nin aşırı değerli olduğuna faizlerin de düşük olduğuna inananlar kredi kartından avans çekip son kuruşuna kadar dolar alıyorlardı 2 yıl önce ve o gün cidden haklıydılar. Bugün ne oldu onlara, dolara olan güvenleri erozyona mı uğradı? Yoksa doların gerçek değeri 58 olmalı diyenler tarafından manipüle edildiklerini haddinden fazla korkutulduklarını, faizden de mahrum kalıp zarar ettiklerini anlayarak TL mevduata mı kaydılar. Vatandaşlar hep birlikte TL 'den kaçtıklarında serbest piyasanın bilgeliği iş başında oluyor da TL'ye geçmeye ikna olduklarında mı ilüzyonu yutmuş oluyorlar.
TL mevduatı dövize tercih eden benim gibi yerli carry "tıreydçiler" hallerinden memnun halbuki. Siz yine ters yöne girmiş kamyonu beklemeye devam edebilirsiniz hevesle. Aylık ortalama 60 kuruşluk artış olağan seyir olacak yalnız. Yanlış alarmlarda kendinizi rezil etmeyin beklenen kamyon yetişti diye lütfen.
Siz de insanları istediğinize inandırmakta serbestsiniz hocam. Birisi çıkıp dolar uçacak doları satmayın desin diye aranıyorlar. Muhtemelen yüzlerce şakşakçınız size kafa sallamaya dünden razı zaten. Gelip beni AKP sempitazanı filan sanarak, bu herif olsa olsa şu kalıba sığar ezberciliği ile cevap yetiştirmek isterler, üstelik benim size gösterdiğim nezaketi de göstermezler onun için anonim kalıyorum. Mesajı da tribünler için değil sizin okumanız için yazıyorum zaten.
Yazdıklarımdan hiçbir şey anlamamışsınız. Ben memleketin carry trade ile kaybettiği milyarlarca dolardan sözediyorum siz bana kazancınızı anlatıyorsunuz. Ben ülkenin kayıplarından söz ediyorum siz kazancınızı anlatıyorsunuz. Esasen ülkenin sorunu bu. Birileri ülke aleyhine zenginleşiyor. Ülkenin aleyhine zenginleşmekten mutlu olan bir kişiye ben başka bir şey diyemem.
SilBelli bir konuda bilgisi olmayana cahil denir.
SilAdsız3 Mart 2025 21:09
SilSen halinden memnunsun sayın AKP'li carry tireydci, ama ülkemizin kaynakları çarçur ediliyor.
Hocam 1 ABD doları 1 TL olarak sabitlensin . Verileri çarpıtmaya gerek kalmaz . Uçar gideriz.
YanıtlaSilCari açık ne olur o zaman biliyor musunuz? Asıl uçan o olur ve biz de uçurumdan uçarız.
SilHocam , kur , faiz , enflasyon , işsizlik , büyüme , cari açık ve tüm veriler çarpıtıldığında uçup gideceğiz.
SilSayın Eğilmez, teşekkür ediyoruz. Tabi ki siz de biliyorsunuz, mülteci sayımızın en az 15 milyon olduğu söyleniyor. Bu rakamı baz aldığımızda da milli gelirimiz 11.500 dolara geriliyor. Sanırım bu rakam çok daha gerçekçi olacaktır. Hesap oyunlarıyla rakamda yapılmış olan değişiklik de %35'i buluyor.
YanıtlaSil3 milyon resmi rakam. Ben de onu aldım ama gerçekte bunun çok üzerinde olduğunu tahmnin ediyorum. Buna karşılık elimde bu konuda bir veri olmadığı için resmi veriyi aldım.
Sil"Aynı toptancidan 55 tl'ye aldığımız ürünü rakibim 380 tl ye ben 200 tl ye satiyordum. aramızdaki tek fark ben aylık 103 bin tl kira veriyorum o 110 bin tl. rakibimden alıp bana gelen çok saygıdeğer halkımız bendeki fiyatı görünce bu sahtesidir biz orijinalini aldık diyip duruyordu. ben de fiyatı 420 tl yaptım. satışlarım ikiye katladı."
YanıtlaSilHocam bu örnekte yaratılan enflasyonun literatürde adı varmı?
Greedflasyon herhalde en uygunu. Yani aç gözlülük enflasyonu.
SilKaraborsacılıktan hallice fiyat oluşumuna bak. :/
SilYazık bize acıyanımız kalmamış. Milletteki sahte ürün korkusu ve fiyat algısı bozulması fırsatçılığa kapı aralamış. Eminim bu afaki kazançları ticari başarı da sayıyorsunuzdur. Üzüldüm herkes adına.
55'TL ye al 420 TL'ye sat.
SilBunun bir tanımı yok!
Tüketici bazlı enflasyon.
SilAdsız4 Mart 2025 11:25
SilVar. Adı ticaret.
Adsız 5 Mart 2025 15:16, ticaret böyle bir şey değil. Gerçi bunu ticaret sayan o kadar çok ki gıda güvenliği ve enflasyon bu durumda.
SilHocam ,
YanıtlaSilkişi başı gelir bence söyle hesaplanmalı , nufusu %20 olacak şekilde gelire göre 5 dilimi ayırıp ,
geliri düşük olan son %20 , sondan ikinci % 20 ve üçüncü % 20 nin ortlama USD gelirine bakılmalı.
Bu genel ortalama usd gelir hesabı çok yanıltıcı .
Bu dediğinizi de yapıyoruz ama gelir dağılımı verileri geriden geliyoro nedenle güncel hesaplama yapamıyoruz.
Silkonut enflasyonu 70,81% artmış önemli olan konut enflasyonudur 70% imar izni olmadan kaçak yapılmış yapının olduğu ülke (mimarlar odası başkanının açıklaması var) 42% kirada yaşayan toplumun ve deprem kuşağındaki ülkede " ?%" deprem yönetmeliğine aykırı yapı olduğu bilinmezken enflasyon düştü diye övünmek ve bunu borsada coşku ile göstermek ki ayni borsa enflasyon çıkarkende çokça çoşmuşdu :) halk gerçekleri görüp anlamadıkça kötü yönetim devam edicek.2002 yılından beri tek başına iktidar olmuş bir yönetim konut sorununu çözmeli idi hiç bir şey yapmadılar.
YanıtlaSilTÜİK Vekili: "2022 yılında ortalama madde sepeti fiyatlarının hesaplanması durduruldu. Durdurulan bir hesaplamanın verilerini nasıl hesaplayacağız. Durdurulduğu için de açıklanmıyor. Çünkü motorlu taşıt deniliyor örneğin ama ucu çok açık. Bu yüzden hesaplanması durduruldu" ifadelerini kullandı.
YanıtlaSilMahfi hocam, bugünkü davadan siz bir şey anladınız mı? hesap yapılmadan nasıl rakam belirleniyor? Beynim yandı.:(
TÜİK'in açıklaması tutarsızlıklarla doluydu.
Silkonut kredi faizlerini enflasyonun çok altına düşürmek 70.81% konut enflasyonu olan ortamda tek amaçları inşaat sektörünü ve piyasasını zenginleştirmek barınma ihtiyacı olan yoksul kesim asla ev alamaz faizler düşürülecek yatırım amaçlı varlıklılar konut alacaklar bu konutlar konut alıcak gücü olmayanlara kiraya verilecek kiralayan aldığı kirayla ikinci konut kredisini alıp bir konut daha alacak işde böyle şarlatanca bir sistem barınma ihtiyacı çözümü değil varlıklıların ceplerinde şişen paralara çözüm sistemi.
YanıtlaSilBu aralar Bakanlıklara Bakanların soyadından çok sayıda eleman kpssiz sözleşmeli alınıp sonra içeriden senaryo sınavlarla kadroya geçiriliyor. Bütün bakanlıklarda vardır. Soyadı benzerliği olabilir mi? Olabilir ama çok ilginç olan çok sayıda bakan soyadının tepkisinin aynısı olması.
YanıtlaSilSayın hocam,
YanıtlaSilFinans sektöründe yabancı carry trade yatırım ve kazançlarından yurt dışına transfer edilen tutarları hakkında bilgi var mıdır
Ben bulamadım.
SilTurkiye yakinda nereden para bulur sizce? EU muzakereleri tekrar baslar mi? Avrupaya asker satar mi?
YanıtlaSilBu dönem başrol Trump, dünya onun etrafında dönüyor. EU ya değil USA 'ya bakın.
Sil
SilAdsız 5 Mart 2025 00:02, "Avrupaya asker satar mi?" kime ne zaman asker satılmış. Saçma ötesi saçma bir yorum. Yorumunuzu geri çekin!!!
Adsız5 Mart 2025 11:39 Yorumumdaki ironiyi anlamamanız sizin suçunuz değil. Size yeterli eğitimi veremeyen bizler suçluyuz.
SilTürkiye bu yapıyla ancak borç bulur, onu da buluyor zaten ama maliyeti çok yüksek.
SilBu borcun maliyeti ne kadar bir problem?
SilAdsız 5 Mart 2025 15:15, ironi mi? ironi böyle bir şey değil. Yakın dönemin garip huyu her saçma şeyi "ironi yaptım, anlamadınız" diyerek saçmalığını kılıfa koyuyor.
SilAskeri gücümüz diplomasi alanında elimizde büyük bir avantajdır. Ama "satılık" değildir!!! bunun ironisi olmaz.
Halka bak
SilHocam bir kısmı carry trader olmasına rağmen TL cinsi varlıklardaki yabancı payı tarihsel ortalamasının altında. Uzun vadeli ve doğrudan yatırımlar herkesin istediği şeyler ancak bunlar için kaybedilen güvenin yeniden sağlanması lazım. Bu politika sürdürüldükçe carry trade yatırımlarının yerini uzun dönem yatırımları ve doğrudan yatırımlar almaz mı? Kur stabil, faiz yüksek, dolar bazında müthiş bir getiri sağlandı geçen yıl ancak doğrudan yatırımların bir anda gelmeyeceğini ve yatırımcı profilinin en kötüden başlayarak kademeli iyileşeceğini beklemek hata mı olur?
YanıtlaSilBu kadar risk yaratan bir ekonomide doğrudan yabancı sermaye yatırımı pek artmıyor biliyorsunuz. Ancak kurdaki hareketsizlik nedeniyle ödünç verenler geliyor. Kimi carry trade ile kimi doğrudan borç vererek.
SilHem bilgilendirici yazınız hem de cevabınız için teşekkür ederim hocam. Sayenizde çok şey öğrendim ve öğrenmeye de devam ediyorum.
SilKuru tutmaya ne kadar devam edecekler acaba ?
YanıtlaSilOrasi muamma herkes tutuyor diyor ama 2 gunde 2 tl artti euro o kadar alisilmis ki her sey. Ha 38 ha
Sil40