KENDİME YAZILAR

Türkiye’deki fon vurgunu, yalnızca paranın nasıl toplandığına ya da kimlerin ne kadar kazandığına ilişkin bir mesele değildir. Bu olay, aynı zamanda siyasal sorumluluğun, kamu denetiminin, bürokratik işleyişin ve devletin vatandaşına karşı taşıdığı yükümlülüklerin sorgulanmasını gerektiren bir meseledir. Çünkü burada insanların yaşadığı maddi kayıpların yanı sıra devlete, hukuka ve kamu kurumlarına duyulan güvenin de zedelenmesi söz konusudur. İnsanlar paralarını değerlendirirken yalnızca karşılarındaki kişiye değil, işleyen bir hukuk sistemine, denetleyici kurumlara ve devletin koyduğu kuralların uygulanacağına da güvenirler. Siyasetçiler, kamu kurumlarının günlük işleyişindeki her ayrıntıdan otomatik olarak sorumlu tutulamaz. Ancak kamu yönetiminin nasıl örgütlendiği, denetim kurumlarının ne ölçüde bağımsız çalışabildiği, şeffaflığın nasıl sağlandığı ve hesap verebilirlik kültürünün nasıl yerleştiği doğrudan siyasal sorumluluk alanına girer. Bu noktada yanıtlanması gereken önemli s...

Köy Enstitüleri, Cumhuriyet'in köy kalkınması ve eğitim sorununa getirdiği en özgün çözümlerden biriydi. Temelleri 1936'da başlayan Köy Eğitmeni projesine dayanan sistem, İsmet İnönü'nün siyasal desteği, Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel'in öncülüğü ve İsmail Hakkı Tonguç'un eğitim anlayışıyla şekillendi ve 1940'ta hayata geçirildi. Köy Enstitülerinin kuruluşunda gözetilen amaç yalnızca köylere öğretmen yetiştirmek değildi. Eğitim, üretim ve köy kalkınmasının bir arada yürütüldüğü bir model oluşturulmak isteniyordu. Öğrenciler dersliklerde eğitim alırken aynı zamanda tarım, hayvancılık, yapı işleri ve çeşitli üretim faaliyetlerinde çalışıyordu. Ancak bu model uzun ömürlü olmadı. Köy Enstitülerinin tasfiyesi 1954'te bir anda gerçekleşmedi. 1946'dan itibaren kurumların yapısı ve müfredatı değiştirilmeye başlandı. Hasan Âli Yücel'in Milli Eğitim Bakanlığı'ndan ayrılmasının ardından Reşat Şemsettin Sirer döneminde enstitülerin özgün eğitim anla...

Elektrik ve doğal gaz faturaları, kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte yeniden gündemin önemli konularından biri haline geldi. Ancak bu kez tüketicileri ilgilendiren gelişme yalnızca enerji fiyatlarının artıp artmayacağı değil. Devletin elektrik ve doğal gaz tüketimine sağladığı desteğin kapsamı da yeniden düzenleniyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) tarafından yapılan düzenlemeler, yüksek tüketim yapan hanelerin daha yüksek tarifelerle karşılaşmasına yol açabilecek yeni bir dönemin başlangıcı niteliğinde. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, enerji fiyatlarının doğrudan artırılması ile devlet desteğinin azaltılması arasındaki farktır. Birincisinde enerjiye uygulanan fiyat yükseltilirken ikincisinde tüketicinin ödediği fiyat, destek kapsamının daraltılması nedeniyle artmaktadır. Doğal gazda kademeli tarife Doğal gazda kademeli fiyat uygulaması 4 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Yeni sistemde konut aboneleri iki tüketim...

ABD’de yapılan ara seçimler, Donald Trump’ın siyasal gücüne önemli bir darbe oldu. Cumhuriyetçi Parti hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kaybetti. Böylece Trump, başkanlığının kalan iki yılında karşısında Demokratların kontrol ettiği bir Kongre bulacak. Bir başka ifadeyle gaz pedalı hâlâ Trump’ta olsa da fren Demokratlarda olacak. İran savaşı, hayat pahalılığı ve gümrük tarifeleri Cumhuriyetçilerin yenilgisinde etkili oldu. Seçim sonuçları, Trump’ın siyasal gücünün de sınırları olduğunu gösterdi. Trump Tam Olarak Topal Ördek Konumunda Değil ABD siyasetinde “topal ördek” (lame duck), görev süresinin sonuna yaklaşan ve siyasal etkisi azalmaya başlayan başkanlar için kullanılır. Trump’ın görev süresinin bitmesine henüz iki yıl olsa da Kongre’nin iki kanadını kaybetmesi, onu bu konuma yaklaştırıyor. Demokratların Kongre’yi kontrol etmesi, Trump’ın yasa çıkarma ve bütçe politikalarını uygulama kapasitesini sınırlayacak. Yönetim daha fazla denetlenecek, başkanın a...

Rezerv, gelecekte kullanılmak üzere saklanan, biriktirilen kaynaklardır. Ekonomi ve Merkez Bankası bağlamında ise brüt rezerv, banka rezervleri, net rezerv ve swap hariç net rezerv gibi kalemlerle ölçülen, dış ödemelerde ve kriz anlarında kullanılmaya hazır dış varlıklardır. Brüt Rezervler: Merkez Bankası’nın sahip olduğu toplam altın, döviz ve diğer uluslararası varlıkların tamamıdır. Net Rezervler: Brüt rezervlerden Merkez Bankası’nın bankacılık sistemine olan bazı yükümlülüklerinin (banka rezervleri) çıkarılmasıyla bulunur. Swap Hariç Net Rezerv: Net rezerv rakamından swap (ödünç alınan/takas edilen) dövizlerin düşülmesiyle elde edilen, ülkenin kendi sahipliği altındaki net dış varlıkları gösteren en kritik kısımdır. Rezerv Para: Küresel ticarette ve merkez bankalarının kasalarında herkesçe kabul gören para birimleridir. Rezerv para olarak kabul edilen paralar; ABD Doları, Euro, Japon Yeni, İngiliz Sterlinidir. Son zamanlarda Çin Yuan’ı da en azından bölgesel rezerv para ola...

Hayatta ne kadar güçlü, donanımlı veya hazırlıklı olursanız olun, sizi bir anda alaşağı edebilecek zayıf bir noktanız var mı? Binlerce yıl öncesinden, antik mitolojinin en karanlık savaş meydanlarından gelen bir öykü, bugün modern iş yaşamımızda, ilişkilerimizde ve kişisel gelişimimizde hala yankılanmaya devam ediyor: Aşil Topuğu. Mitolojiye göre deniz tanrıçası Thetis, oğlu Akhilleus’u (Aşil) ölümsüz ve yaralanmaz kılmak için yer altı dünyasındaki kutsal nehre, Styx’e batırır. Ancak annesi bebeği suya batırırken topuğundan tuttuğu için orası kuru kalmıştır. Bu yüzden koskoca kahramanın vücudundaki tek ölümcül nokta topuğudur. Truva Savaşı sırasında Prens Paris, Truva kentinin tanrısı Apollon’dan Aşil’in bu zayıf noktasını öğrenir ve bu yenilmez savaşçıyı topuğundan zehirli okla vurarak öldürür. Bu antik öykü modern bilimde de karşılık bulur. İnsan vücudundaki en kalın ve en güçlü tendon olan, baldır kasını topuk kemiğine bağlayan bölgeye tıp dilinde doğrudan "Aşil tendonu...

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) Kartmetre adı altında her ay kredi kartı ödeme endeksi yayınlıyor. 2015 yılı Nisan ayını 100 baz alan bu endeks bize kredi kartı kullanımının her ay bir önceki aya ve bir önceki yılın aynı ayına göre ne kadar değiştiğini gösteriyor. Böylece bu endeksteki değişimlerden giderek kredi kartı kullanımının değişip değişmediğini görerek harcama eğilimi konusunda bilgi sahibi olabiliyoruz. Kuşkusuz bu endeksteki değişimler bize yalnızca kart kullanımının değişimini değil fiyatların da değişip değişmediğini gösteriyor. Bir başka ifadeyle kart kullanımı hiç artmamış olsa bile fiyatlardaki artış kart kullanımını artmış olarak gösteriyor. Endeks genel kartlı ödeme endeksi ve hane halkı kartlı ödeme endeksi olarak önce ikiye ayrılıyor sonra da bunlar kendi içlerinde nominal ve reel olarak ayrılıyor. Burada genel kartlı ödeme endeksi (nominal) değerleri esas alınmış bulunuyor.  Aşağıdaki ilk grafik söz konusu endeksteki değişimleri sergiliyor (Endeks verileri B...

Tevfik Altınok, Hazinedarbaşı, Remzi Kitabevi, 2026 Kamu yönetiminde ve özel sektörde üst düzey görevlerde bulunmuş, pek çok olaya, yanlışa ve doğruya birinci elden tanıklık etmiş, bunların çoğunda gidişatı düzeltmeyi başarmış olan Tevfik Altınok’un bu kitabında, onun gözünden birbirinden önemli olaylara tanıklık edeceksiniz. Kitap, benim de bir bölümüne Tevfik Altınok’un yanında bizzat tanıklık ettiğim Türk yönetim tarihinin çok önemli bir kesitini çarpıcı biçimde ortaya koyuyor. Türkiye 70 sente nasıl muhtaç oldu? Bugünkü yap-işlet-devret modelinin Osmanlı İmparatorluğundaki ilk uygulama örneklerinden olan Vagon Li Anlaşması nelere mal olmuştu? Bankerler krizi neden ve nasıl çıktı? Batan bankalar niçin battılar? Bu gibi soruların yanıtlarını bu kitapta bulacaksınız. Türkiye’nin geçmişine ışık tutan bu kitap mutlaka okunmalı derim. Roger Crowley, Deniz Canavarları (çeviren: Alperen Soysaldı), April Yayıncılık, 2026 Bu kitap Roger Crowley’in okuduğum ikinci kitabı. İlki Fatih...

22 Ekim 2026 Perşembe günü dünya finans piyasalarında yaşanan gelişmeler, yatırımcıların risk algısının ne kadar hızlı değişebildiğini bir kez daha gösterdi. ABD borsalarında özellikle teknoloji hisseleri değer kaybederken petrol fiyatları yükseldi, altın fiyatları düştü, Avrupa ve Asya piyasalarında da satışlar görüldü. Borsalardaki düşüşün nedenleri Perşembe günü Nasdaq yüzde 2,6, S&P 500 ise yüzde 1,2 geriledi. Özellikle yarı iletken şirketlerindeki kayıplar dikkat çekti. Dow Jones'un günü hemen hemen yatay tamamlaması ise satışların bütün sektörlerde aynı ölçüde yaşanmadığını ortaya koydu. ABD borsalarındaki düşüş diğer borsalara da önemli ölçüde yansıdı. Burada önemli bir konu var: Bir şirketin büyümesi ile o şirketin hissesinin değer kazanması aynı şey değildir. Yapay zekâ alanında faaliyet gösteren şirketler büyük yatırımlar yapıyor. Bu yatırımlar gelecekte önemli gelirler sağlayabilir. Ancak yatırımcı açısından asıl mesele, harcanan paranın ne kadar gelir ve kâr...